Một source khi solo nghe đẹp không có nghĩa là vào bài nó sẽ còn nghe đẹp. Đây là chỗ psychoacoustics bắt đầu “ra tay”.
Masking: không phải mất đi, mà là bị che đi
Masking xảy ra khi một âm mạnh hơn che khuất một âm khác, thường là khi chúng ở gần nhau về frequency hoặc có tính chất khá giống nhau. Đây là lý do:
- vocal nghe rõ lúc solo nhưng vào chorus thì bị chìm
- snare nghe có crack một mình, nhưng vào full arrangement thì nhạt
- guitar pad và synth pad “ôm nhau” đến mức chẳng cái nào có mặt thật sự
Fletcher–Munson: nghe lớn là một thế giới khác
Ở mức volume thấp, tai mình ít nhạy với bass và extreme highs hơn. Nên nếu bạn build một balance ở mức nghe quá lớn, rất dễ đến lúc mở nhỏ thì bản mix nghe thiếu low end, thiếu air, và xa cách.
Điểm mấu chốt ở đây không phải “luôn luôn phải mix nhỏ”. Mà là: đừng tin một mức volume duy nhất.
Ứng dụng rất đời thường
- Nếu vocal mất trong chorus, chưa chắc chỉ cần tăng volume. Có thể cần đổi khoảng sáng với guitar/synth.
- Nếu bass nghe dày một mình nhưng vào bài thành bùn, có thể do masking với kick hoặc low mids của harmonic instruments.
- Nếu hi-hat nghe bén quá ở mức lớn, lúc mở nhỏ có khi lại vừa.
Nghe solo để hiểu source. Nhưng ra quyết định thì phải nghe trong ngữ cảnh.
Bài cuối của series này, ta nói về thứ tạo nên cảm giác “không gian”: vì sao ta biết âm đến từ đâu, và vì sao reverb có thể kéo một âm ra sau hoặc đưa nó lại gần.